Η αποµάκρυνση των νέων από την πολιτική δεν αποτελεί αδιαφορία. Αποτελεί προειδοποίηση. Στην πολιτική οµάδα του ECR παρακολουθούµε µε ιδιαίτερη ανησυχία µια ολόκληρη γενιά που αισθάνεται ότι δεν εκπροσωπείται, δεν ακούγεται και δεν µπορεί να επηρεάσει τις αποφάσεις που καθορίζουν το µέλλον της. Αν θέλουµε να αντιµετωπίσουµε το πρόβληµα, πρέπει πρώτα να αναγνωρίσουµε µε ειλικρίνεια τους λόγους που το δηµιούργησαν. Στις ευρωεκλογές του 2024 ψήφισε συνολικά το 50,7% τωνΕυρωπαίων πολιτών. Στους νέους κάτω των 25 ετών, όµως,η συµµετοχή περιορίστηκε περίπου στο 36%. Αυτό σηµαίνει ότι σχεδόν δύο στους τρεις νέους άφησαν άλλους να αποφασίσουν για τη σύνθεση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και την κατεύθυνση της Ευρώπης για τα επόµενα πέντε χρόνια. Δεν απέχουν όλοι επειδή αδιαφορούν. Πολλοί παρακολουθούν όσα συµβαίνουν, έχουν πολιτική άποψη και συµµετέχουν σε κοινωνικές δράσεις. Ευρωπαϊκή έρευνα έδειξε ότι το 48% των νέων είχε υπογράψει κάποια αναφορά, συµµετάσχει σε κινητοποίηση ή επικοινωνήσει µε πολιτικό. Παρ’ όλα αυτά, ένα σηµαντικό µέρος τους αποφεύγει την κάλπη και τα πολιτικά κόµµατα.Ο πρώτος λόγος είναι η απογοήτευση από την πραγµατική ζωή. Οι νέοι Ευρωπαίοι µεγάλωσαν µέσα σε οικονοµικές κρίσεις, πανδηµία, πολέµους, πληθωρισµό και συνεχή αβεβαιότητα. Ακούν για ανάπτυξη και ευηµερία, ενώ δυσκολεύονται να βρουν αξιοπρεπή εργασία,να πληρώσουν ένα ενοίκιο ή να δηµιουργήσουν οικογένεια.Όταν οι ίδιες υποσχέσεις επαναλαµβάνονται πριν από κάθε εκλογή και τα βασικά προβλήµατα παραµένουν, η εµπιστοσύνη χάνεται. Υπάρχει επίσης σοβαρό έλλειµµα εκπροσώπησης. Οι πολίτες ηλικίας 20 έως 39 ετών αποτελούν περίπου το 34% του πληθυσµού που έχει δικαίωµα ψήφου στις χώρες του ΟΟΣΑ, αλλά µόνο το 23% των βουλευτών είναι κάτω των 40 ετών. Οι νέοι βλέπουν ανθρώπους άλλης γενιάς να αποφασίζουν για την παιδεία, την εργασία, τη στέγη, την τεχνολογία και το µέλλον τους, χωρίς πάντοτε να γνωρίζουν τι σηµαίνει να ξεκινά κάποιος σήµερα από το µηδέν.
Ένας ακόµη σοβαρός λόγος είναι τα πολιτικά σκάνδαλα. Υποθέσεις διαφθοράς, έρευνες για χρηµατισµό, αδιαφανείς επαφές µε οµάδες πίεσης και υποψίες εξυπηρέτησης οικονοµικών ή άλλων συµφερόντων έχουν τραυµατίσει την αξιοπιστία της πολιτικής σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες και στους ίδιους τους ευρωπαϊκούς θεσµούς. Ο νέος πολίτης βλέπει πολιτικούς που εξελέγησαν για να υπηρετούν το δηµόσιο συµφέρον να κατηγορούνται ότι υπηρετούν συγκεκριµένες εταιρείες, ισχυρά λόµπι, ξένες κυβερνήσεις ή προσωπικά δίκτυα. Ακόµη και όταν µια κατηγορία δεν αποδεικνύεται, η έλλειψη διαφάνειας και η αίσθηση ατιµωρησίας αφήνουν πίσω τους βαθιά καχυποψία.Στην απογοήτευση προστίθεται και η απόσταση των ευρωπαϊκών θεσµών. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, το Συµβούλιο, το Κοινοβούλιο, οι επιτροπές, οι οδηγίες και οι κανονισµοί συνθέτουν ένα σύστηµα που συχνά φαίνεται περίπλοκο και απρόσωπο. Ο πολίτης δυσκολεύεται να καταλάβει ποιος πρότεινε µια απόφαση, ποιος την ψήφισε και ποιος πρέπει να λογοδοτήσει για το αποτέλεσµά της. Όταν η ευθύνη χάνεται µέσα στη γραφειοκρατία, ενισχύεται η εντύπωση ότι όλοι αποφασίζουν και τελικά κανείς δεν ευθύνεται.Τα µέσα κοινωνικής δικτύωσης κάνουν την κατάσταση ακόµη δυσκολότερη. Για πολλούς νέους αποτελούν την κύρια πηγή πολιτικής ενηµέρωσης. Εκεί, όµως, η πολιτική παρουσιάζεται µέσα από λίγα δευτερόλεπτα εικόνας, καβγάδες, συνθήµατα και αλληλοκατηγορίες. Η υπερβολή διαδίδεται γρηγορότερα από την τεκµηρίωση. Η αλήθεια αναµειγνύεται µε την παραπληροφόρηση και ο νέος καταλήγει να θεωρεί ότι όλοι λένε ψέµατα. Υπάρχουν, τέλος, και πρακτικά εµπόδια: σπουδές ή εργασία µακριά από τον τόπο εγγραφής, ελλιπής ενηµέρωση, γραφειοκρατία και έλλειψη χρόνου. Υπάρχει όµως και κάτι βαθύτερο: η πεποίθηση ότι µία ψήφος δεν αλλάζει τίποτα.
Εδώ βρίσκεται το µεγάλο λάθος.
Όταν ένας νέος απέχει, οι εκλογές δεν ακυρώνονται. Οι έδρες κατανέµονται κανονικά. Οι κυβερνήσεις σχηµατίζονται. Οι νόµοι ψηφίζονται και οι ευρωπαϊκοί κανονισµοί εφαρµόζονται. Η αποχή δεν αφήνει κενή την εξουσία. Απλώς επιτρέπει σε άλλους να την καθορίσουν.Το ίδιο ισχύει και για τα µεγάλα συµφέροντα. Αν κάποιος πιστεύει ότι οι ισχυροί έχουν υπερβολική επιρροή, η αποχή δεν αποτελεί απάντηση. Οι µεγάλες εταιρείες, τα λόµπι και οι οργανωµένοι µηχανισµοί δεν απέχουν ποτέ. Διαθέτουν χρήµατα, συµβούλους, πρόσβαση και συνεχή παρουσία στα κέντρα λήψης αποφάσεων. Όταν αποχωρεί ο απλός πολίτης, το πεδίο µένει ακόµη πιο ελεύθερο για εκείνους.
Για την πολιτική οµάδα του ECR, η απάντηση σε αυτή την κρίση βρίσκεται στην επιστροφή της πολιτικής πιο κοντά στον πολίτη. Χρειαζόµαστε λιγότερη αδιαφάνεια, λιγότερη
γραφειοκρατία και σαφέστερη πολιτική ευθύνη. Όποιος αποφασίζει πρέπει να έχει όνοµα, θέση και ψήφο που µπορεί να ελεγχθεί. Η αποχή δεν αντιµετωπίζεται µε διαφηµιστικές εκστρατείες και γενικόλογα συνθήµατα. Αντιµετωπίζεται όταν η πολιτική παράγει αποτελέσµατα και όσοι ασκούν εξουσία λογοδοτούν πραγµατικά. Η ψήφος δεν σηµαίνει ότι ο πολίτης εµπιστεύεται τυφλά κάποιον πολιτικό. Δεν σηµαίνει ότι πιστεύει σε σωτήρες. Είναι ένα εργαλείο επιλογής, ελέγχου και τιµωρίας. Ο πολίτης µπορεί να στηρίξει µια πρόταση, να απορρίψει µια πολιτική ή να αποµακρύνει κάποιον που τον απογοήτευσε.Το «όλοι ίδιοι είναι» βολεύει τελικά τους χειρότερους. Δεν ψηφίζουν όλοι το ίδιο. Δεν καταθέτουν όλοι τις ίδιες προτάσεις. Δεν έχουν όλοι τις ίδιες σχέσεις και τις ίδιες εξαρτήσεις. Ο πολίτης πρέπει να εξετάζει τι ψήφισε ο καθένας, ποια συµφέροντα υπερασπίστηκε, από πού χρηµατοδοτήθηκε και αν τήρησε όσα υποσχέθηκε. Οι πολιτικές αποφάσεις αφορούν άµεσα τη ζωή των νέων: τους µισθούς, τη φορολογία, την κατοικία, την εκπαίδευση, την ασφάλεια, τη µετανάστευση, την τεχνητή νοηµοσύνη και το δικαίωµα στην ιδιωτικότητα. Αφορούν ακόµη και χρέη που θα κληθούν να πληρώσουν άνθρωποι οι οποίοι σήµερα είναι 20 και 25 ετών. Όταν οι νεότερες ηλικίες ψηφίζουν λιγότερο, το πολιτικό σύστηµα έχει µεγαλύτερο κίνητρο να δίνει προτεραιότητα στις οµάδες που προσέρχονται σταθερά στην κάλπη. Μία ψήφος µόνη της δεν αλλάζει µια χώρα. Καµία µεγάλη πολιτική αλλαγή, όµως, δεν έγινε µε µία µόνο ψήφο. Η δύναµη δηµιουργείται όταν χιλιάδες και εκατοµµύρια πολίτες που αισθάνονται ανίσχυροι αποφασίζουν να συµµετάσχουν. Κυβερνήσεις, έδρες και κρίσιµες αποφάσεις έχουν κριθεί επανειληµµένα µε µικρές διαφορές. Η συµµετοχή δεν τελειώνει την ηµέρα των εκλογών. Συνεχίζεται µε έλεγχο των εκπροσώπων, παρακολούθηση των ψηφοφοριών, δηµόσια κριτική, συλλογικές διεκδικήσεις και απαίτηση για διαφάνεια. Η κάλπη, όµως, παραµένει η στιγµή κατά την οποία η άποψη κάθε πολίτη έχει ακριβώς το ίδιο βάρος, είτε είναι άνεργος είτε δισεκατοµµυριούχος.
Στην πολιτική οµάδα του ECR υποστηρίζουµε µια Ευρώπη στην οποία οι αποφάσεις δεν επιβάλλονται από απρόσωπους µηχανισµούς, αλλά ελέγχονται από τους λαούς της. Αυτό δεν µπορεί να επιτευχθεί όσο οι νεότερες γενιές µένουν στο περιθώριο. Οι νέοι δεν χρειάζονται άλλες υποσχέσεις. Χρειάζονται διαφάνεια, εκπροσώπηση και τη βεβαιότητα ότι η συµµετοχή τους έχει πραγµατικό αντίκρισµα. Η απογοήτευση είναι δικαιολογηµένη. Η παραίτηση δεν είναι λύση. Αν η πολιτική έχει αφεθεί σε κλειστούς µηχανισµούς και συγκεκριµένα συµφέροντα, η απάντηση είναι περισσότερος έλεγχος και µεγαλύτερη συµµετοχή. Η πολιτική δεν σταµατά όταν οι πολίτες απέχουν. Συνεχίζεται και αποφασίζει για εκείνους, χωρίς εκείνους.
